http://www.wiki.kolejopedia.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=112a 2026-04-19T01:38:31Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.43.2 http://www.wiki.kolejopedia.pl/index.php?title=112a&diff=512&oldid=prev 2025-07-23T10:36:51Z

<p>Utworzono nową stronę &quot;Wagon typu &#039;&#039;&#039;112A&#039;&#039;&#039; to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najpowszechniej używanych wagonów osobowych w Polsce w drugiej połowie XX wieku. Produkowany był przez zakłady <a href="/index.php/Pafawag_Wroc%C5%82aw" title="Pafawag Wrocław">Pafawag Wrocław</a> w latach 70. i 80. XX wieku. Zyskał uznanie dzięki prostej konstrukcji, niezawodności i szerokim możliwościom modernizacji, dzięki czemu wiele egzemplarzy nadal pozostaje w eksploatacji. == Historia == === Geneza konstrukcji === W latach 60. i 70. XX wieku Pol…&quot;</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>Wagon typu &#039;&#039;&#039;112A&#039;&#039;&#039; to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najpowszechniej używanych wagonów osobowych w Polsce w drugiej połowie XX wieku. Produkowany był przez zakłady [[Pafawag Wrocław]] w latach 70. i 80. XX wieku. Zyskał uznanie dzięki prostej konstrukcji, niezawodności i szerokim możliwościom modernizacji, dzięki czemu wiele egzemplarzy nadal pozostaje w eksploatacji.<br /> <br /> == Historia ==<br /> === Geneza konstrukcji ===<br /> W latach 60. i 70. XX wieku [[Polskie Koleje Państwowe]] poszukiwały nowoczesnych wagonów osobowych do obsługi ruchu pasażerskiego dalekobieżnego. Dotychczas eksploatowane wagony typu 101A i 104A, mimo udanej konstrukcji, zaczęły się starzeć i nie odpowiadały już współczesnym wymaganiom.<br /> <br /> Zapotrzebowanie na nowe wagony spełniające ówczesne europejskie normy techniczne i komfortowe doprowadziło do opracowania konstrukcji oznaczonej jako 112A. Projekt bazował częściowo na doświadczeniach z wcześniejszych serii, ale zastosowano nowoczesne rozwiązania, m.in. nowe wózki typu 4ANc, wydajniejszy system ogrzewania i oświetlenia oraz ulepszoną izolację termiczną.<br /> <br /> === Produkcja ===<br /> Produkcję wagonów rozpoczęto w roku 1974 w zakładach Pafawag we Wrocławiu. W ciągu kilku lat wyprodukowano około 1000 egzemplarzy, z których część została wyeksportowana, głównie do krajów bloku wschodniego. W Polsce wagony 112A szybko stały się podstawą taboru wagonowego pociągów pośpiesznych i ekspresowych.<br /> <br /> == Budowa i wyposażenie ==<br /> Wagon 112A to klasyczna konstrukcja stalowa o długości całkowitej około 24,5 metra. Wyposażony został w dwa wózki 4ANc z resorami śrubowymi, umożliwiające jazdę z prędkością do 120 km/h.<br /> <br /> Wnętrze wagonu zorganizowane zostało w układzie przedziałowym: 10 przedziałów pasażerskich po 8 miejsc siedzących, co daje łącznie 80 miejsc. Każdy przedział wyposażony był w indywidualne ogrzewanie, zasłony, półki bagażowe oraz uchylne okna. Na obu końcach wagonu znajdowały się toalety z zamkniętym obiegiem.<br /> <br /> System ogrzewania stanowiło ogrzewanie wodno-parowe lub elektryczne (w zależności od egzemplarza). W późniejszych latach modernizacji wiele wagonów zostało wyposażonych w klimatyzację i nowoczesne oświetlenie LED.<br /> <br /> == Eksploatacja ==<br /> === Lata 70.–90. ===<br /> Wagony 112A obsługiwały większość pociągów pośpiesznych i ekspresowych w Polsce. Były cenione przez drużyny konduktorskie i pasażerów za swoją przestronność, komfort i dobre właściwości jezdne. Znane były z charakterystycznych dźwięków pracy resorów śrubowych oraz stosunkowo spokojnego prowadzenia.<br /> <br /> === Po 2000 roku ===<br /> Wraz z wejściem w nowe tysiąclecie wiele wagonów serii 112A poddano modernizacjom. Zakres prac obejmował:<br /> <br /> montaż klimatyzacji,<br /> <br /> wymianę siedzeń na ergonomiczne fotele lotnicze,<br /> <br /> modernizację instalacji elektrycznej,<br /> <br /> systemy informacji pasażerskiej,<br /> <br /> wymianę okien i drzwi na nowe, szczelne i bezpieczne.<br /> <br /> Zmodernizowane wagony zyskały nowe oznaczenia, takie jak 112A^row (klasa 2, wagon zmodernizowany) czy 112Af (wagony z fotelem dla osób z niepełnosprawnością). Mimo postępującego wycofywania z eksploatacji, wiele wagonów 112A do dziś służy w pociągach TLK lub jest wykorzystywanych jako wagony techniczne lub robocze.<br /> <br /> == Modernizacje i warianty ==<br /> <br /> 112Ac – wersja z klimatyzacją.<br /> <br /> 112Ag – wagon wyposażony w zmodernizowane wózki GP200.<br /> <br /> 112Ab – wagon klasy 1 z 9 przedziałami.<br /> <br /> 112As – wersja z miejscami dla osób z niepełnosprawnościami.<br /> <br /> 112At – wagon przystosowany do przewozu rowerów i większego bagażu.<br /> <br /> == Wagony pokrewne ==<br /> Wagon 112A zapoczątkował całą rodzinę podobnych konstrukcji, w tym:<br /> <br /> [[113A]] – wersja klasy 1,<br /> <br /> [[120A]] – rozwinięcie konstrukcji z zastosowaniem lepszych materiałów wykończeniowych,<br /> <br /> [[141A]] – wersja eksportowa.<br /> <br /> == Wagony 112A w muzeach i skansenach ==<br /> Kilka egzemplarzy wagonów 112A zostało zachowanych w celach muzealnych. Można je zobaczyć m.in. w:<br /> <br /> [[Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce]],<br /> <br /> [[Stacja Muzeum w Warszawie]],<br /> <br /> na ekspozycjach taboru historycznego w czasie [[Parada Parowozów w Wolsztynie]].<br /> <br /> == Znaczenie dla kolei polskiej ==<br /> Wagon 112A to jeden z symboli okresu PRL-u w transporcie kolejowym. Stanowił podstawowy środek dalekobieżnego przewozu pasażerów przez kilka dekad. Dzięki solidnej konstrukcji i możliwości modernizacji, służył kolejnym pokoleniom podróżnych, stając się ikoną polskiej kolei.<br /> <br /> == Zobacz też ==<br /> <br /> [[Pafawag Wrocław]]<br /> <br /> [[113A]]<br /> <br /> [[Wagony osobowe w Polsce]]<br /> <br /> [[Historia kolei w Polsce]]<br /> <br /> == Źródła ==<br /> <br /> „Tabor kolejowy w Polsce”, red. M. Lipiński, 2011.<br /> <br /> Archiwalne katalogi Pafawag.<br /> <br /> Dane techniczne ze strony PKP Intercity.</div>

Admin Kolejopedia