Tekst źródłowy strony Katowice (stacja kolejowa)

{{Infobox stacja kolejowa
| nazwa = Katowice
| obraz = Katowice dworzec główny 2023.jpg
| opis_obrazka = Główny budynek dworca po modernizacji
| miasto = [[Katowice]]
| województwo = [[Województwo śląskie]]
| linie = [[Linia kolejowa nr 1]], [[Linia kolejowa nr 139]], [[Linia kolejowa nr 138]], [[Linia kolejowa nr 171]], [[Linia kolejowa nr 134]]
| perony = 5
| torów = 10
| zelektryfikowana = tak
| zarządca = [[PKP Polskie Linie Kolejowe]]
| operator = [[PKP Intercity]], [[Koleje Śląskie]], [[Polregio]]
| otwarcie = [[1846]]
}}

'''Katowice (stacja kolejowa)''' – główna stacja kolejowa w [[Katowice|Katowicach]], położona w centrum miasta, będąca jednym z najważniejszych węzłów kolejowych w [[Województwo śląskie|województwie śląskim]] i w Polsce. Obsługuje połączenia regionalne, krajowe i międzynarodowe. Stacja znajduje się na trasie [[Linia kolejowa nr 1|linii kolejowej nr 1]] z [[Warszawa Zachodnia (stacja kolejowa)|Warszawy Zachodniej]] do [[Katowice|Katowic]].

== Historia ==
=== Początki kolei w Katowicach ===
Pierwszy dworzec kolejowy w Katowicach powstał w [[1846]] roku, gdy [[Górnośląska Kolej Żelazna]] dotarła z [[Wrocław Główny (stacja kolejowa)|Wrocławia]] do niewielkiej wówczas wsi [[Katowice]]. Stacja była częścią linii z [[Mysłowice (stacja kolejowa)|Mysłowic]] do [[Ligota (stacja kolejowa)|Ligoty]] i dalej do [[Bielsko-Biała Główna (stacja kolejowa)|Bielska-Białej]].

=== Rozbudowa w XX wieku ===
W latach 70. XX wieku wybudowano nowy budynek dworca w stylu brutalistycznym, który zastąpił historyczny obiekt. Dworzec był jednym z największych w [[Polska|Polsce]], obsługując dziesiątki połączeń dziennie. W [[2010]] roku rozpoczęto jego gruntowną przebudowę, zakończoną w [[2013]] roku, w ramach której powstał nowoczesny kompleks komunikacyjno-handlowy.

=== Modernizacja XXI wieku ===
W ramach modernizacji zrealizowano:
* budowę nowego holu głównego z galerią handlową
* przebudowę peronów i przejść podziemnych
* instalację nowoczesnego [[System informacji pasażerskiej|systemu informacji pasażerskiej]]
* integrację z [[Komunikacja miejska w Katowicach|komunikacją miejską]]

== Infrastruktura ==
Stacja Katowice posiada:
* 5 peronów wyspowych
* 10 torów głównych
* [[Lokomotywownia|lokomotywownię]]
* [[Wieża ciśnień|wieże ciśnień]] (zabytkowe)
* [[Urządzenia sterowania ruchem kolejowym|systemy SRK]] – komputerowe nastawnie, semafory świetlne
* [[Przejście podziemne|przejścia podziemne]] z windami i schodami ruchomymi

== Linie kolejowe ==
Stacja znajduje się na skrzyżowaniu kilku ważnych linii:
* [[Linia kolejowa nr 1]] – z [[Warszawa Zachodnia (stacja kolejowa)|Warszawy]] przez [[Częstochowa (stacja kolejowa)|Częstochowę]]
* [[Linia kolejowa nr 139]] – do [[Bielsko-Biała Główna (stacja kolejowa)|Bielska-Białej]] i [[Zwardoń (stacja kolejowa)|Zwardonia]]
* [[Linia kolejowa nr 138]] – do [[Oświęcim (stacja kolejowa)|Oświęcimia]]
* [[Linia kolejowa nr 171]] – do [[Dąbrowa Górnicza Ząbkowice (stacja kolejowa)|Dąbrowy Górniczej]]
* [[Linia kolejowa nr 134]] – do [[Gliwice (stacja kolejowa)|Gliwic]]

== Ruch pasażerski ==
Stacja obsługuje:
* [[Pociąg osobowy|pociągi osobowe]] [[Koleje Śląskie|Kolei Śląskich]]
* [[Pociąg regionalny|pociągi regionalne]] [[Polregio]]
* [[Pociąg dalekobieżny|pociągi dalekobieżne]] [[PKP Intercity]], w tym [[Express InterCity Premium|Pendolino]]
* połączenia międzynarodowe do [[Ostrawa (stacja kolejowa)|Ostrawy]], [[Praga (stacja kolejowa)|Pragi]], [[Wiedeń (stacja kolejowa)|Wiednia]]

== Znaczenie ==
Katowice są jednym z najważniejszych węzłów kolejowych w Polsce:
* obsługują ponad 20 mln pasażerów rocznie
* stanowią centrum [[Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia|Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii]]
* są punktem przesiadkowym dla podróży krajowych i międzynarodowych

== Ciekawostki ==
* W latach 70. XX wieku dworzec był jednym z największych w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]]
* W [[2013]] roku budynek dworca otrzymał nagrodę za najlepszą modernizację obiektu użyteczności publicznej
* W pobliżu znajduje się [[Katowice Centrum (przystanek tramwajowy)|przystanek tramwajowy]] oraz [[Katowice Dworzec (przystanek autobusowy)|dworzec autobusowy]]

== Zobacz też ==
* [[Katowice]]
* [[PKP Intercity]]
* [[Koleje Śląskie]]
* [[Linia kolejowa nr 1]]
* [[Historia kolei w Polsce]]
* [[Dworzec kolejowy]]
* [[Węzeł kolejowy]]
* [[Modernizacja linii kolejowych w Polsce]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Katowice_(stacja_kolejowa) Katowice – Wikipedia]
* [https://www.bazakolejowa.pl/index.php?dzial=stacje&id=540 Katowice – Baza Kolejowa]
* [https://eurosprinter.com.pl/205,pl_wezel-kolejowy-katowice-1846-2017-schematy-stacji.html Historia węzła kolejowego Katowice – Eurosprinter]