Tekst źródłowy strony Ty51

{{Infobox Railway Locomotive
| name = Ty51
| image = Ty51_centralna.jpg
| caption = Lokomotywa Ty51 podczas pracy manewrowej.
| type = Parowóz
| builder = Fabryka Lokomotyw w H.F. K. Hartmann (projekt), Fabryka Lokomotyw w Nowej Hucie (produkcja)
| country = Polska
| wheels = 1-4-1 (wg systemu Whyttesa)
| top_speed = 100 km/h
| power = 1 500 kW
}}

'''Ty51''' – polska seria ciężkich, czterosiowych parowozów taborowych, budowanych w latach 1951–1954 w Fabryce Lokomotyw w Nowej Hucie. Konstrukcja oparta była na amerykańskich projektach lokomotyw serii ''Precision Standard'', jednak z licznymi modyfikacjami dostosowującymi maszynę do warunków eksploatacyjnych Polskich Kolei Państwowych (PKP).

== Historia i konstrukcja ==
Projekt lokomotywy Ty51 powstał w okresie powojennej odbudowy transportu kolejowego w Polsce. Ze względu na ogromne zapotrzebowanie na maszyny o dużej mocy do transportu węgla i rudy żelaza, zdecydowano się na adaptację sprawdzonych rozwiązań amerykańskich. 

Głównym celem konstrukcyjnym było stworzenie maszyny o wysokiej sile uciągu, która jednocześnie nie przekraczała dopuszczalnych nacisków na oś na ówczesnych liniach kolejowych. W tym celu zastosowano układ osi 1-4-1, co pozwalało na stabilną jazdę przy prędkościach do 100 km/h, zachowując przy tym ogromną moc dyspozycyjną.

=== Specyfikacja techniczna ===
* '''Kocioł:''' Nowoczesny kocioł o dużej powierzchni ogrzewania, zasilany węglem kamiennym.
* '''Napęd:''' Maszyna dwucylindrowa z rozgrzewaczem pary, co znacząco zwiększyło sprawność cieplną.
* '''Kola:''' Duże koła napędne zapewniały optymalną trakcję na długich podjazdach.

== Eksploatacja ==
Lokomotywy serii Ty51 stały się podstawą transportu ciężkiego na głównych liniach PKP w latach 50. i 60. XX wieku. Były cenione za niezawodność i ogromną moc, choć ich obsługa była uciążliwa dla brygad parowozowych ze względu na wielkość maszyn i wymagania dotyczące konserwacji.

Z czasem zostały zastąpione przez lokomotywy spalinowe i elektryczne (głównie serie SM i ST), co doprowadziło do ich stopniowego wycofywania z regularnej służby pod koniec lat 70.

== Zachowane egzemplarze ==
Obecnie większość maszyn serii Ty51 została zezłomowana, jednak kilka sztuk przetrwało w muzeach kolejniczych w całej Polsce (m.in. w Warszawie i Chabielu), gdzie służą jako eksponaty przypominające o erze pary w polskim transporcie.

== Zobacz też ==
* [[Parowóz]]
* [[Polskie Koleje Państwowe]]
* [[Fabryka Lokomotyw w Nowej Hucie]]

[[Kategoria:Parowozy]]
[[Kategoria:Transport w Polsce]]