http://www.wiki.kolejopedia.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=Lokomotywy_spalinowe_w_PolsceLokomotywy spalinowe w Polsce - Historia wersji2026-06-18T23:53:43ZHistoria wersji tej strony wikiMediaWiki 1.43.2http://www.wiki.kolejopedia.pl/index.php?title=Lokomotywy_spalinowe_w_Polsce&diff=578&oldid=prevAdmin Kolejopedia: Utworzono nową stronę "== Lokomotywy spalinowe w Polsce == '''Lokomotywy spalinowe''' odgrywają istotną rolę w polskim transporcie kolejowym, szczególnie na liniach niezelektryfikowanych oraz w kolejnictwie przemysłowym. W Polsce eksploatowanych jest ponad 3500 lokomotyw spalinowych, zarówno manewrowych, liniowych, jak i pasażerskich. == Historia == === Początki === Pierwsze lokomotywy spalinowe pojawiły się w Polsce w latach 30. XX wieku, jednak ich szersze zastosowanie nast…"2025-08-02T15:40:14Z<p>Utworzono nową stronę "== Lokomotywy spalinowe w Polsce == '''Lokomotywy spalinowe''' odgrywają istotną rolę w polskim transporcie kolejowym, szczególnie na liniach niezelektryfikowanych oraz w kolejnictwie przemysłowym. W Polsce eksploatowanych jest ponad 3500 lokomotyw spalinowych, zarówno manewrowych, liniowych, jak i pasażerskich. == Historia == === Początki === Pierwsze lokomotywy spalinowe pojawiły się w Polsce w latach 30. XX wieku, jednak ich szersze zastosowanie nast…"</p>
<p><b>Nowa strona</b></p><div>== Lokomotywy spalinowe w Polsce ==<br />
'''Lokomotywy spalinowe''' odgrywają istotną rolę w polskim transporcie kolejowym, szczególnie na liniach niezelektryfikowanych oraz w kolejnictwie przemysłowym. W Polsce eksploatowanych jest ponad 3500 lokomotyw spalinowych, zarówno manewrowych, liniowych, jak i pasażerskich.<br />
<br />
== Historia ==<br />
=== Początki ===<br />
Pierwsze lokomotywy spalinowe pojawiły się w Polsce w latach 30. XX wieku, jednak ich szersze zastosowanie nastąpiło dopiero po II wojnie światowej. W latach 50. rozpoczęto proces eliminacji parowozów z pracy manewrowej i lokalnej.<br />
<br />
=== Rozwój krajowej produkcji ===<br />
W 1957 roku Fablok rozpoczął produkcję SM30 – pierwszej polskiej lokomotywy spalinowej. W kolejnych dekadach powstały kultowe serie, takie jak SM42, SM48 (TEM2), SU45 i ST44.<br />
<br />
== Typy lokomotyw ==<br />
=== Manewrowe ===<br />
* '''SM03''' – mała lokomotywa przemysłowa<br />
* '''SM30''' – pierwsza polska lokomotywa spalinowa<br />
* '''SM42''' – najliczniejsza seria w Polsce (ponad 2100 sztuk)<br />
* '''SM48''' – radziecka TEM2, używana w przemyśle i przez PKP Cargo<br />
* '''6Dg''' – zmodernizowana SM42 od Newagu<br />
<br />
=== Liniowe towarowe ===<br />
* '''ST44''' – radziecka M62, używana przez PKP Cargo i LHS<br />
* '''ST45''' – zmodernizowana SU45 przez PESA<br />
* '''ST40s''' – model 311D od Newagu<br />
* '''ST48''' – głęboko zmodernizowana SM48 (TEM2) do standardu 15D<br />
<br />
=== Pasażerskie ===<br />
* '''SP42''' – z kotłem parowym do ogrzewania wagonów<br />
* '''SU42''' – z ogrzewaniem elektrycznym<br />
* '''SU45''' – uniwersalna lokomotywa pasażersko-towarowa<br />
* '''SU46''' – mocniejsza wersja SU45<br />
<br />
== Producenci ==<br />
* '''Fablok''' – Chrzanów (SM30, SM42, SP42, SU42)<br />
* '''Newag''' – Nowy Sącz (6Dg, 15D, 311D)<br />
* '''PESA''' – Bydgoszcz (ST45, ST46, 19D)<br />
* '''HCP''' – Poznań (SU46)<br />
* '''Electroputere''' – Rumunia (ST43)<br />
* '''Luhanskteplovoz''' – Ukraina (ST44, SM48)<br />
<br />
== Modernizacje ==<br />
Lokomotywy spalinowe są często modernizowane:<br />
* Wymiana silnika na bardziej ekologiczny (np. CAT, MTU)<br />
* Montaż mikroprocesorowego sterowania<br />
* Przebudowa kabiny maszynisty<br />
* Instalacja klimatyzacji, GPS, monitoringu<br />
* Przykłady: SM42-2000, 6Dg, 15D, 311D<br />
<br />
== Eksploatacja ==<br />
=== PKP Cargo ===<br />
Największy użytkownik lokomotyw spalinowych w Polsce. Eksploatuje m.in. SM42, SM48, ST44, SU46.<br />
<br />
=== PKP LHS ===<br />
Obsługuje linię szerokotorową Hrubieszów – Sławków. Używa ST44, TEM2, 16D.<br />
<br />
=== Przewoźnicy przemysłowi ===<br />
* Pol-Miedź Trans<br />
* Orlen KolTrans<br />
* Kolprem<br />
* CTL Logistics<br />
<br />
=== Przewozy pasażerskie ===<br />
* Polregio – SU42, SU4210<br />
* PKP Intercity – SU46, SU4220<br />
* Koleje Dolnośląskie – testy lokomotywy wodorowej SM42-6Dn<br />
<br />
== Ciekawostki ==<br />
* Lokomotywa SM42 bywa nazywana „Stonką” – ze względu na dźwięk silnika.<br />
* SM42-6Dn to pierwsza lokomotywa wodorowa testowana w Polsce.<br />
* ST44 zmodernizowane do 311D przez Newag mają nową kabinę i silnik CAT.<br />
* SP42 z kotłem parowym była używana do ogrzewania wagonów w zimie.<br />
<br />
== Multimedia ==<br />
Zdjęcia i filmy związane z lokomotywami spalinowymi można znaleźć w Wikimedia Commons pod hasłem [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Diesel_locomotives_of_Poland Lokomotywy spalinowe w Polsce].<br />
<br />
== Zobacz też ==<br />
* [[SM42]]<br />
* [[SP42]]<br />
* [[Newag 6Dg]]<br />
* [[ST44]]<br />
* [[Lokomotywy elektryczne w Polsce]]<br />
* [[Historia kolei w Polsce]]<br />
<br />
== Przypisy ==<br />
{{Przypisy}}<br />
<br />
== Linki zewnętrzne ==<br />
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_lokomotyw_spalinowych_eksploatowanych_w_Polsce Lista lokomotyw spalinowych w Polsce – Wikipedia]<br />
* [https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/lokomotywy-spalinowe-na-rynku-polskim-51171.html Lokomotywy spalinowe na rynku polskim – Rynek Kolejowy]<br />
* [https://tech.wp.pl/pierwsza-lokomotywa-wodorowa-na-polskich-torach-to-nowa-era Pierwsza lokomotywa wodorowa w Polsce – WP Tech]<br />
<br />
[[Kategoria:Lokomotywy spalinowe]]<br />
[[Kategoria:Lokomotywy w Polsce]]<br />
[[Kategoria:Historia kolei]]</div>Admin Kolejopedia