Dyskietka
Dyskietka to nośnik danych. Dyskietka (ang. floppy disk) – magnetyczny nośnik danych, w postaci giętkiego krążka z tworzywa sztucznego (zazwyczaj mylaru) pokrytego warstwą ferromagnetyczną, umieszczonego w plastikowej lub tekturowej obudowie chroniącej go przed uszkodzeniami mechanicznymi i zanieczyszczeniami. Dyskietki były powszechnie używane w informatyce w drugiej połowie XX wieku do przechowywania i przenoszenia danych między komputerami.
Do odczytu i zapisu danych na dyskietce służy stacja dysków (ang. floppy disk drive, FDD).
Historia i ewolucja
Pierwsza dyskietka została zaprezentowana przez firmę IBM w 1971 roku. Miała rozmiar 8 cali i służyła początkowo wyłącznie do odczytu danych (wczytywanie oprogramowania układowego do systemów mainframe). W kolejnych latach technologia ta ewoluowała w stronę miniaturyzacji oraz zwiększania pojemności:
- 8 cali – wprowadzona w 1971 roku, pierwotna wersja mieściła zaledwie kilkadziesiąt kilobajtów danych.
- 5,25 cala – zaprezentowana w 1976 roku przez firmę Shugart Associates, stała się standardem w pierwszych komputerach osobistych, takich jak IBM PC czy Commodore 64. Popularne wersje o podwójnej gęstości (DD) i wysokiej gęstości (HD) oferowały pojemności od 360 KB do 1,2 MB.
- 3,5 cala – opracowana przez firmę Sony w 1981 roku. W przeciwieństwie do większych poprzedniczek posiadała sztywną obudowę ze przesuwaną metalową osłonką chroniącą nośnik. Standardowa dyskietka 3.5" HD oferowała pojemność 1,44 MB i dominowała na rynku na przełomie wieków.
Z czasem dyskietki zostały wyparte przez nowocześniejsze nośniki o znacznie większej przepustowości i pojemności, takie jak płyty CD-ROM, DVD oraz pamięci USB flash.
Budowa i zasada działania
Wewnątrz obudowy dyskietki 3,5 cala znajduje się:
- Giętka płytka z powłoką magnetyczną.
- Wkładka tekstylna wyściełająca wnętrze obudowy (czyszcząca nośnik podczas obrotu).
- Mechaniczna przesłona chroniąca dostęp do powierzchni magnetycznej.
- Przełącznik blokady zapisu (małe plastikowe okienko w rogu obudowy).
Głowica stacji dysków wywiera bezpośredni nacisk fizyczny na obracającą się powierzchnię magnetyczną. Z tego powodu operacje zapisu i odczytu wiążą się z mechanicznym zużywaniem się nośnika.
Wpływ na kulturę i oprogramowanie
Dyskietka trwale zapisała się w ikonografii oprogramowania komputerowego. Charakterystyczna ikona przedstawiająca dyskietkę 3,5 cala jest do dziś powszechnie stosowana w interfejsach użytkownika (GUI) jako uniwersalny symbol funkcji „Zapisz” (ang. Save).
Bibliografia
Zobacz też
- Ciągnik – niepoprawnie nazywany traktorem; nośnik analogowych wspomnień wiejskich (legendarny element krajobrazu podwórka).
- Taśma magnetyczna
- Dysk twardy
