Sieć trakcyjna
Chcesz coś naprawić w tym artykule? Coś jest nie tak? Napisz na kontakt@kolejopedia.pl!
Sieć trakcyjna – zespół urządzeń umożliwiających dostarczanie energii elektrycznej do pojazdów szynowych (lokomotyw elektrycznych, jednostek trakcyjnych, tramwajów) wyposażonych w odbieraki prądu.
W ujęciu technicznym jest to napowietrzny układ przewodów wraz z konstrukcjami wsporczymi, który stanowi jeden z biegunów obwodu elektrycznego (drugim biegunem są zazwyczaj szyny kolejowe).
Budowa sieci górnej
Nowoczesna sieć trakcyjna nie jest pojedynczym drutem, lecz złożonym układem podwieszonym, zaprojektowanym tak, aby zachowywać stałą wysokość względem toru.
Główne elementy składowe
- Przewód jezdny: Miedziany drut o specjalnym przekroju (z rowkami do mocowania), po którym bezpośrednio ślizga się nakładka pantografu.
- Lina nośna: Zawieszona nad przewodem jezdnym, podtrzymuje go za pomocą pionowych drutów zwanych wieszakami. Dzięki temu przewód jezdny pozostaje niemal idealnie poziomy.
- Konstrukcje wsporcze: Słupy trakcyjne (betonowe lub stalowe), bramki oraz wysięgniki, które utrzymują całą konstrukcję nad torem.
- Izolatory: Oddzielają elementy pod napięciem od uziemionych konstrukcji wsporczych.
Parametry techniczne w Polsce
Polska sieć kolejowa charakteryzuje się specyficznymi parametrami, które determinują budowę taboru.
- Napięcie znamionowe: 3000 V (3 kV) prądu stałego (DC).
- Wysokość zawieszenia: Standardowo ok. 5,2 – 5,6 metra nad poziomem główki szyny.
- Zygzakowanie: Celowe odchylanie przewodu od osi toru (w lewo i w prawo o ok. 30-40 cm), aby zapobiec wycinaniu rowka w ślizgaczu pantografu.
Układy naprężania
Ponieważ miedź rozszerza się pod wpływem ciepła (latem) i kurczy w zimie, sieć musi być mechanicznie naprężana, aby uniknąć zwisów lub zerwania.
- Naprężanie ciężarowe: Najpopularniejszy system w Polsce, wykorzystujący bloki betonowe (ciężary) zawieszone na końcach odcinków sieci, które za pomocą wielokrążków utrzymują stały naciąg.
- Naprężanie stałe: Stosowane głównie na bocznicach lub w starszych systemach tramwajowych, gdzie przewody są zamocowane "na sztywno".
Podział sekcyjny
Sieć nie jest jednym ciągłym przewodem na całej długości linii. Dzieli się ją na:
- Odcinki naprężania: Zazwyczaj o długości do 1500 metrów.
- Sekcje zasilania: Oddzielone od siebie za pomocą izolatorów sekcyjnych, co pozwala na wyłączenie napięcia na konkretnym torze lub stacji bez wstrzymywania ruchu na sąsiednich odcinkach.
Zobacz też
Bibliografia
- Podoski J., Ciąga elektryczna w transporcie szynowym, Warszawa 1980.
- Kaniewski J., Budowa i eksploatacja sieci trakcyjnej, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności.
- Normy PKP Energetyka dotyczące parametrów technicznych sieci 3kV.
