Olej napędowy
Chcesz coś naprawić w tym artykule? Coś jest nie tak? Napisz na kontakt@kolejopedia.pl!
Olej napędowy (potocznie: ropa, ON, diesel) – paliwo przeznaczone do silników z zapłonem samoczynnym. Jest to ciekła mieszanina węglowodorów parafinowych, naftenowych i aromatycznych, wydzielanych z ropy naftowej w procesach destylacyjnych.
W transporcie, a w szczególności w kolejnictwie i rolnictwie, olej napędowy jest kluczowym nośnikiem energii ze względu na wysoką gęstość energetyczną oraz stabilność składowania.
Właściwości fizykochemiczne
Jakość oleju napędowego jest ściśle regulowana przez normy (w Europie m.in. EN 590), co zapewnia bezpieczną eksploatację precyzyjnych układów wtryskowych.
Kluczowe parametry
- Liczba cetanowa (LC): Określa zdolność paliwa do samozapłonu. Im wyższa, tym łatwiejszy rozruch zimnego silnika i cichsza jego praca. Standardowo wynosi ona min. 51.
- Temperatura zablokowania zimnego filtra (CFPP): Kluczowy parametr zimą. Określa temperaturę, w której z paliwa zaczyna wytrącać się parafina, mogąca zablokować układ paliwowy.
- Lepkość: Wpływa na proces rozpylania paliwa przez wtryskiwacze oraz smarowanie pompy paliwowej.
Rodzaje i sezonowość
Z uwagi na wspomniane wytrącanie się parafiny, olej napędowy na stacjach (i w bazach paliwowych kolei) występuje w trzech wariantach sezonowych:
- Letni: Stosowany w okresie od wiosny do jesieni.
- Przejściowy: Dostarczany w okresach zmian temperatur (jesień/wiosna).
- Zimowy: Zawiera specjalne dodatki (depresatory), które pozwalają na pracę silnika w temperaturach dochodzących do -20°C lub niższych.
Olej napędowy w kolejnictwie
W ramach Kolejopedii warto zauważyć, że logistyka paliwowa dla pociągów różni się od tej drogowej.
- Tankowanie lokomotyw: Odbywa się na specjalnych punktach tankowania w lokomotywowniach lub za pomocą mobilnych autocystern. Zbiorniki paliwa w lokomotywach liniowych (np. ST44) mogą pomieścić nawet kilka tysięcy litrów paliwa.
- Olej opałowy a napędowy: Choć chemicznie zbliżone, stosowanie oleju opałowego do napędu pojazdów jest w Polsce nielegalne ze względów podatkowych (akcyza). Olej opałowy jest barwiony na czerwono dla ułatwienia kontroli.
Ekologia i biopaliwa
Współczesny olej napędowy zawiera domieszki biokomponentów (estry metylowe kwasów tłuszczowych – FAME), co ma na celu ograniczenie śladu węglowego.
- Biodiesel (B100): Paliwo składające się w 100% z biokomponentów, stosowane w dostosowanych do tego flotach.
- AdBlue: Choć nie jest składnikiem paliwa, jest niezbędny w nowoczesnych silnikach Diesla (standardy Euro 6 / Stage V) do redukcji emisji tlenków azotu w procesie selektywnej redukcji katalitycznej (SCR).
Zobacz też
Bibliografia
- Góra T., Paliwa, oleje i smary w eksploatacji, Warszawa 2018.
- Orlen Laboratorium, Karta charakterystyki produktu: Olej Napędowy Ekodiesel, 2024.
- Szlachta Z., Zasilanie silników wysokoprężnych paliwami alternatywnymi, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 2002.
